Januari
Laat nu de grasmachine nakijken, de snoeischaar slijpen en controleer of al het andere gereedschap in goede staat is.
Over een paar weken kunnen we al weer aan de slag en dan is al je tuingereedschap klaar voor gebruik.
In pot gekweekte tuinplanten kunnen ook nu worden geplant, als het maar niet vriest.

Geef na het inplanten altijd water, al lijkt de grond misschien nog vochtig genoeg.
Ook struiken en bomen met ''kale'' wortels kunnen nog volop worden geplant.
Als het niet vriest, kun je nu leilinden snoeien. Ook wilgen kunnen nu worden geknot.
Maak van de takken van wilgen eens een piramide, waarlangs straks bonen en eenjarige klimplanten kunnen groeien.
Gebruik rietmatten om vijg en camelia tegen vrieskou te beschermen.
Zet houten tuinmeubelen zoveel mogelijk in de zon. Het hout heeft dan minder last van groene algen.

Bewaar wat kerstgroen om vorstgevoelige planten tegen kou te beschermen.
Vergeet bij vorst de vogels niet te voeren en water te geven.
Zorg dat de drinkbak ondiep is, zodat de vogels hem niet als badje kunnen gebruiken.
Vergeet niet om af en toe uw kuipplanten water te geven.
Zorg dat de kluit niet helemaal uitdroogt. Zet voor frisse lucht voor deze planten bij lekker weer even het raam open.
De winterbloeiers van dit moment zijn: toverhazelaar, kerstroos, Viburnumsoorten, Prunus sub. ''Autumnalis''en winterjasmijn.

Tot half januari kunt u nog de druif snoeien. Knip de zijtakken boven het derde oog af.
Plannen om de tuin te veranderen of aan te leggen? Bel dan nu met de hovenier, want wat later in het seizoen heeft hij de handen vol.
Is uw terras of pad naar de voor- of achterdeur glad door vorst of algengroei strooi dan wat scherp zand.
Het weer kan overdag al lenteachtig aanvoelen.
Wacht met het afknippen van de dorre delen van vaste planten liever nog een paar weken.
Het kan nog flink koud worden en de dorre delen geven de plant nog wat beschutting.
Krijgt u al de kriebels om in de tuin te werken? Onkruid wieden is een klusje dat het hele jaar door kan worden gedaan.
Gebruik kerstgroen en de takken van de kerstboom om voorjaarsbloeiende bollen en vorstgevoelige planten bij strenge vorst af te dekken.

Februari
Je kunt vogels nog wel blijven voeren. Het is belangrijk om voederplank of -huisje regelmatig schoon te schrobben om verspreiding van ziekten te voorkomen.
Knip nu de dorre delen van vaste planten af en laat het afval op de aarde liggen. Hoe kleiner het afval geknipt wordt des te eerder zal het verteren.
Wilt u ook koninklijk bezoek? Strooi dan wat universeel voer. Een grote kans dat het piepkleine winterkoninkje u dan met een bezoekje vereert.
Nu te koop voor terras en balkon bloeiende blauwe druifjes, krokussen, narcissen en natuurlijk viooltjes in alle denkbare tinten.
Wacht niet tot het voorjaar met klusjes zoals het slijpen van de messen van de grasmachine. Nu is er vaak genoeg tijd om deze klussen te klaren.
Vogels zijn dol op water. Geen vijver; zet dan een vogeldrinkbak neer.
Controleer nu of schuttingen en pergola's stevig staan. U kunt er nu nog makkelijk bij. Straks als de beplanting flink gegroeid is, wordt het repareren een stuk lastiger.
Bewaar bij aanschaf van beplanting altijd het plastic kaartje met de informatie over de plant. Op dit etiket staat onder andere de snoeitijd vermeld.
De grond voelt nog koud en nat aan. Wilt u blessures vermijden, trek dan als u gaat tuinieren tuinschoenen of laarzen aan. Vergeet niet om handschoenen aan te trekken.
Breng de grasmaaier weg voor een onderhoudsbeurt. Met een A4tje test u of de messen van de kooimaaier nog scherp genoeg zijn. Messen die goed scherp zijn, versnipperen het papier moeiteloos.
Gooi uitgebloeide bollen in potten niet weg. Plant ze bij vorstvrij weer in de tuin zonder het groen af te knippen. Met een beetje geluk zullen ze volgend voorjaar in de volle grond bloeien.
Geef alle planten die in pot buiten staan tijdens een droge periode water. Dit wordt in de wintermaanden vaak vergeten.

Maart
Weet je niet meer precies de naam van de planten en struiken in je tuin? Knip dan een klein takje af en ga naar het tuincentrum om te kijken of je daar een vergelijkbaar exemplaar kunt ontdekken. Schrijf de naam in je agenda of in een speciaal tuinschriftje.
Je kunt deze maand nog verplanten, planten, rozen snoeien, het gazon verticuteren en vooral de tuin mesten. Vergeet ook de hagen, de planten in pot en het gazon niet te bemesten.
Knip nu al dorre delen van vaste planten af. Verwijder groene algen van de terrastegels en tuinmeubels. Koop een bak gezellige violen en primula''s en zet hem op je tuintafel en de lente kan beginnen.
Op het gebied van bestrating is er nu veel nieuws te koop. Grote tegels van beton en van natuursteen zijn heel mooi en geven een terras of pad meteen een eigentijdse uitstraling. Natuurlijk zijn er ook klinkers of andere tegels die weer in een ander type tuin passen.
Mesten is nu heel belangrijk. Gazon, struiken, bomen, hagen, planten in potten, rozen en klimmers kunnen flink wat mest gebruiken. Ze zijn aan de groei en de voedingstoffen worden nu dan ook optimaal benut.
Heeft u deze winter planten tegen de vorst beschermd dan kunt u dit materiaal nu weghalen. Hebben kuipplanten binnen overwinterd? Dan kunnen ze nu worden verpot. Ze gaan nog niet naar buiten, maar zorg wel voor frisse lucht.
Het is de laatste weken erg droog. Vergeet daarom niet bollen en andere beplanting in potten en bakken water te geven.
Rozen kunt u na het snoeien meteen bemesten met organische meststoffen of speciale rozenmest. Ook hagen en borders kunnen worden bemest.
In het voorjaar worden meststoffen optimaal opgenomen. Vergeet vooral niet de heg, rozen, klimplanten en de borders te mesten.
Wacht nog een maandje met het schoonmaken van de vijver om kikkers, salamanders en padden niet te storen.
Wacht met het terugsnoeien van bolboompjes zoals trompetboom en bolacacia tot eind maart, begin april.
Paardenstekken, dit zijn de bladtoeven van paardebloemen, zijn in het gazon duidelijk te herkennen. U kunt ze nu met een onkruidsteker uit het gras wippen. Zorg dat u de hele wortel uit de grond haalt.
U kunt nu grote pollen sneeuwklokjes voorzichtig uitspitten en delen. Zet een gedeelte op een plek waar u volgend jaar de bloemen wilt hebben.
Nu het weer nog te wensen overlaat, kunt u beter nog een weekje wachten met het zaaien in de volle grond van eenjarige zomerbloemen. Wacht ook nog een weekje met het zaaien van gras.
Begin nu al met het weghalen van onkruid. Trek het onkruid met wortel en al uit. Gebruik voor soorten met lange penwortels zoals de paardebloem een speciale onkruidsteker.
Het is nog te koud om Dahlia’s, ananasplant (Eucomis) en de prachtige, Abessijnse gladiool buiten te planten. U kunt ze wel vast in potten zetten en in huis, kas of garage aan de groei brengen.
Leifruit (o.a. appel en peer) is de oplossing voor een kleine tuin. De takken worden immers tegen muren en schuttingen geleid, zodat ze nauwelijks plaats innemen.
April
Nieuwe verharding? Behalve grind is er ook split, basaltsplit en Flachkorn in verschillende kleuren en grootte.
Je kunt nu nog steeds planten verpotten, scheuren, zaaien en natuurlijk planten. Blijft het lang droog dan vooral extra water geven.
Zomerbollen zoals dahlia kunnen nu in de volle grond worden geplant. Eenjarige zomerbloeiers zoals Lathyrus zaait u meteen op de plaats van bestemming.
Wilt u een blauweregen aanschaffen die zeker gaat bloeien, koop dan een plant die al bloemknoppen heeft. Hier hangt wel een prijskaartje aan, maar dan loopt u niet het risico jaren op een bloemetje te hoeven wachten.
Vaste planten kunnen nu nog worden gescheurd en eventueel verplant, maar geef dan wel bij droog en zonnig weer, water.
U kunt nu makkelijke eenjarigen meteen op de plaats van bestemming zaaien. Succes verzekerd met zaad van goudsbloemen, Oost-Indische kers en korenbloemen.
Wordt er nachtvorst voorspeld en heeft u kwetsbare planten buiten staan? Zet dan 's avonds een kartonnen doos over de plant.
Troebel vijverwater kan een gebrek aan zuurstofplanten zijn. Zuurstofplanten zijn in elke vijver essentieel om het water helder te houden. Informeer naar gedoornd hoornblad, gekroesd fonteinkruid en waterpest.
Er zijn vaste planten die pas laat boven de grond komen. Van lever- of koninginnekruid is vaak nu nog niets te zien. Dus nog even geduld.
Boompjes en rozen op stam zijn echte windvangers. Zet daarom naast de plant altijd een stok en bind de stam hieraan vast.
Vaste planten die te groot zijn geworden, kunnen nu nog gemakkelijk gescheurd worden. Ook hosta's kunt u scheuren. De planten die u over heeft, kunt u ook heel goed in een pot planten. In een pot op een schaduwterras of bijvoorbeeld bij de entree zal hij zeker de show stelen.
Buxus is nu flink aan de groei. Stel het snoeien liever uit tot na half mei. De kans op nachtvorst is dan voorbij.
U kunt tot ongeveer half april bomen en struiken planten en verplanten. Houd bij droog weer de nieuwe beplanting in de gaten. Leg langs een ‘nieuwe’ haag zo’n handige druppelslang.
Als u voor de eerste keer dit jaar het gras maait, zet dan de messen wat hoger. Geef bloembollen die in een gazon staan 6 weken de tijd om af te sterven. Op die manier gaat de voeding terug naar de bol en is de kans groot dat ze volgend jaar weer op die plek bloeien.
Maak potten en bakken die u opnieuw wilt gaan beplanten eerst goed schoon. Aanslag kan met een harde borstel worden verwijderd.

Mei
Lekker zelf rucola kweken? Zelfs op een balkon is dat mogelijk! Zaai de zaadjes in een bak en bedek ze met een dun laagje aarde. Maak de grond vochtig met een plantenspuit en zet de bak op een lichte plaats. Na vier weken kun je al oogsten.
Zomerbollen kunnen nu in de volle grond worden geplant. Dahlia''s bloeien tot de herfst door en je kunt er mooie boeketten van plukken.
Ontevreden over de kwaliteit van het vijverwater? Koop een testset en controleer zo de hardheid van het water. De juiste hardheid van vijverwater is 12Dh o.
Pioenrozen en oosterse papavers groeien nu razendsnel. Zet om de plant een speciale steunring om te voorkomen dat straks de grote bloemen topzwaar worden en zo makkelijk af kunnen breken.
Geel helder water in de vijver? Installeer een pomp met filter. Er zijn verschillende soorten filters. Overleg met het team van het tuincentrum welke voor jouw vijver het meest geschikt is.
Narcissen zijn nu praktisch allemaal uitgebloeid. Haal de uitgebloeide bloemen weg en laat het groene blad van dit bolletje staan. De kans is dan groot dat de narcis volgend jaar opnieuw bloeit.
Het wordt prima weer om uw tuinmeubilair eens een leuk kleurtje te geven. Een lavendelkleurige schutting of schuurdeur kan voor een ware facelift zorgen.
Let bij het weghalen van wieren uit de vijver op dat er geen kikkervisjes of salamanders tussen zitten.
Buxus snoeien gaat het makkelijkst als het net heeft geregend. Natuurlijk, kunt u ook de plant eerst nat maken.
Gaat u de haag of struiken snoeien? Kijk dan eerst of u geen broedende vogels stoort. Stel anders dit klusje nog even uit, totdat het jonge gezin is uitgevlogen.
Zet planten die de hele winter binnen hebben gestaan niet meteen in de brandende zon, Kies hiervoor liever een bewolkte dag.
Hoge waterrekening? Denk dan eens aan de aanschaf van een regenton.
Krentenboom (Amelanchier) is vrijwel uitgebloeid. Snoei hem nu in model om te voorkomen dat hij voor de tuin te groot wordt.
Na half mei (ijsheiligen) is de kans op nachtvorst voorbij. Blauweregen, Akebia de vroegbloeiende Clematis montana en hortensia’s hebben nu bloemknoppen. Om te voorkomen dat ze bevriezen, kunt u bij voorspelling van nachtvorst vliesdoek over de takken leggen. Vliesdoek is bij het tuincentrum verkrijgbaar.
Hanging baskets en bloembakken kunt u vullen met verschillende soorten eenjarigen. Voor een rustig effect kiest u bijvoorbeeld voor één kleur of allemaal dezelfde planten. Ook kunt u verschillende tinten afwisselen met bladplanten zoals Helichrysum of Plectranthus.

Juni
Knip nu uitgebloeide vaste planten zoals vrouwenmantel en ooievaarsbek af. De kans is groot dat ze later in het seizoen nog eens bloeien.
Haal bij doorbloeiende rozen zoveel mogelijk de uitgebloeide bloemen weg. Ook is het nu tijd om rozen, het gazon en de border nog eens te bemesten. Kies voor dit klusje het liefst een regenachtige dag.
Eenjarige en kuipplanten in potten gezet? Vergeet dan niet een voedingstablet in de grond bij de plant te steken. De planten bloeien en groeien dan veel beter. Er zijn ook voedingstabletten voor groene planten.
Dit weer met af en en toe een buitje regen is ideaal om de haag en buxus te snoeien. De takken knippen als ze vochtig zijn een stuk makkelijker. Zit er een vogel in de haag te broeden? Sla dat stukje dan even over.
Van vervoer in een plastic zak hebben planten veel te lijden. Gebruik liever een krat of doos om de planten vanaf het tuincentrum of de kwekerij mee te nemen. Dompel de plant, struik of roos bij thuiskomst in een emmer water en zet ze zo snel mogelijk in de grond.
Staan er klimplanten tegen het huis; check dan of de afgevallen bloemen van blauweregen en Clematis montana de goten niet verstoppen.
Met een onkruidbrander die op een gasfles werkt, kunt u onkruid op terras en paden snel bestrijden. Ook kunt u met dit apparaat de barbecue aanteken.
Snoei nu voorjaarsbloeiende struiken zoals krentenboom en sierkerssoorten in model.
Haal zoveel mogelijk de groene wieren uit de vijver. Er is voor dit klusje een speciaal apparaat, maar u kunt hiervoor ook een schepnet gebruiken.
Snoei tuingeraniums - de vaste plant - als ze zijn uitgebloeid, terug. Veel soorten bloeien dan later nog eens.
Een geitenbaard (Aruncus) is een prachtige vaste plant die wat schaduw kan verdragen. Ook hoeft deze sterke plant niet regelmatig worden gescheurd.
Vergeet niet bij droog weer extra onder bomen en heesters te sproeien. Vooral hortensia's hebben veel behoefte aan water.
In de tuin een vuurtje stoken is bij wet verboden. Het verbranden van takken en afval kan u een fikse bekeuring opleveren. Het bereiden van een maaltijd op de barbecue of op een vuurkorf is wel toegestaan.
Bij uitgebloeide rododendrons kunt u met een draaiende beweging de uitgebloeide bloemen verwijderen. Dit bevordert nieuwe knopvorming.
Eenjarige in pot zoals Petunia, Lobelia en vlijtig Liesje (Impatiens) bloeien beter door als u steeds de uitgebloeide bloemen weghaalt. Bij sommige soorten zoals Petunia verwijdert u niet alleen de bloem, maar ook het kelkje achter de bloem. Vergeet niet planten in potten van tijd tot tijd bij te mesten.
Uitgebloeide rozen kunt u steeds terugknippen tot aan een blad dat weer uit vijf kleine blaadjes bestaat. Doorbloeiende soorten zullen dan opnieuw knoppen gaan vormen. Er zijn ook eenmaal bloeiende rozen die niet worden teruggeknipt, want zij vormen na de bloei prachtig gekleurde bottels.
Geef rozen eind juni voeding en vergeet ook het gazon niet te mesten. Kuipplanten en eenjarige in potten kunt u bijvoeden met vloeibare meststoffen die u in het gietwater oplost.

Juli
De eerste bloei van rozen is nu voorbij. Het is nu dan ook een prima tijd om ze nog een keer te bemesten. Ook het gazon kan wel weer wat extra voeding gebruiken.
Niet tevreden over de kwaliteit van het vijverwater? Koop dan een setje om het water te testen. Je kunt dan de hardheid van het water aflezen. De juiste hardheid is belangrijk voor alle levende organismen in het water.
Bij bewolkt en regenachtig weer kunt u prima het gazon bemesten. Is het gras door de droogte van de laatste tijd wat geel geworden dan zal het zich door het regenwater en de voeding snel herstellen.
Een tuin, terras of balkon lijkt groter met een spiegel. Bevestig de spiegel bijvoorbeeld tegen een muur of schutting en u zult door het effect verrast worden.
Zet voordat u op vakantie gaat nog een extra stok bij zonnebloemen en stokrozen. Zo voorkomt u dat ze tijdens uw afwezigheid omwaaien.
Dahlia’s en zonnebloemen zijn nu flink aan de groei en kunnen makkelijk omvallen. Steun ze daarom op tijd.
Rozen hebben eind juni vaak de eerste bloei achter de rug. Knip uitgebloeide, doorbloeiende rozen af tot het eerste vijfblad en geef de struiken nu rozenmest.
Uitgebloeide lavendel kunt u snoeien. Bind de bloemen bij elkaar en hang ze op een droge plek uit de zon te drogen.
Verplaats het opblaasbadje van de kinderen regelmatig. Laat u het te lang op een plek staan, dan ziet u weken later nog waar het badje heeft gestaan.
Bind klimplanten en hoge planten nog eens goed aan. Doe dat zeker als u een paar weken op vakantie gaat. De tijden van onweer met zware windstoten breken weer aan.
Vul het water in de vijver regelmatig bij om het op peil te houden. Nog handiger is het om een vijvervlotter te installeren. Die zorgt er voor dat het waterpeil in de vijver gehandhaafd wordt.

Augustus
Het gazon is na de droogte in juli wel aan een opkikker toe. Strooi daarom nu gazonmest. Door de regen lossen de meststoffen snel op en is het gras snel weer mooi donkergroen.
Snoei buxus deze maand voor de laatste keer dit seizoen en kies hiervoor een bewolkte dag. Ook is het nu een goede tijd om buxus te stekken.
Drogen de planten in potten nu erg snel uit? Zet dan een plantenschotel of een diep bord onder de pot. De plant kan dan de rest van de dag over het water dat in de schotel achterblijft, beschikken.
Snoei nu de lange slierten van een blauweregen tot op ongeveer vier knopen terug. Check meteen of deze onstuimige klimmer niet stiekem onder de dakpannen doorgroeit.
Planten in potten zoals buxus en hosta hebben aan een regenbuitje niet genoeg. Het grote of dichte blad wordt door regen wel nat, maar de aarde in de pot zal vaak droog blijven. Check daarom steeds of de planten niet te droog staan.
Snoeiheet!!! Wacht daarom met snoeien van hagen, buxus en coniferen tot de ergste hitte voorbij is.
Vergeet niet, als het ooit weer gaat regenen, dat het gazon dan wel weer wat mest kan gebruiken.
Als lavendel is uitgebloeid, kunt u dit struikje een stukje terugsnoeien. Zo voorkomt u dat het kruid te bossig wordt en uit elkaar valt.
Bestrijd vliegen, muggen en wespen met zo''n leuke vliegenmepper in de vorm van een bloem.
Dahlia's bloeien langer door als ze steeds geplukt worden. Leg ook een paar bloemen in een drijfschaal.
Hemelsleutel is een prachtige borderplant die nu begint te bloeien. Het is een echte vlinderlokker en kan ook in een pot op het terras of het balkon worden gezet
Bladeren die voor een druiventros hangen, kunnen worden weggeknipt. Zo kan het zonlicht optimaal de druiven bereiken.
Van Dahlia’s heeft u tot de eerste nachtvorst plezier als u steeds de uitgebloeide bloemen wegknipt. Geef ze indien nodig een extra steuntje. Ook wat mest stellen ze zeker op prijs.
Planten die over de randen van het gazon hangen, kunt u vóór u gaat maaien tijdelijk naar achteren duwen. Dit gaat heel makkelijk met bamboestokken die u kruislings voor de planten in de aarde steekt.
Een nieuw gazon? Het is nu een prima tijd om het aan te leggen. De nachten zijn nog warm en graszoden zullen snel aanslaan en graszaad zal snel kiemen.
Uitgebloeide vaste planten kunt u vermeerderen door de pol te delen en de ‘nieuwe’ pollen weer te planten. De planten hebben ruim voldoende tijd om voor de winter te wennen aan hun nieuwe plek.
Augustus en september zijn de maanden om groenblijvende heesters en groenblijvende hagen te planten.

September
Dit seizoen veel last van luizen en ander gespuis gehad? Plant een vogelvriendelijke boom of struik met bessen. Op het tuincentrum of bij de kwekerij zul je ontdekken dat er volop keuze is.
Maakt je terras of balkon een wat uitgebluste indruk? Ga nu naar het tuincentrum om nog wat bloeiende violen, leuke sierkolen, uitbundige chrysanten of bloeiende vaste planten te scoren.
De keuze in bloembollen is nu het grootst. Sneeuwklokjes en krokussen kunnen zelfs al worden geplant. Bollen planten is een leuk klusje en over een maand of wat kun je al van de bloemen genieten!
Ziet je terras of balkon er wat troosteloos uit? Er zijn nu al weer nieuwe violen, bolchrysanten en bloeiende sedums te koop.
Heeft je grasveld van deze tropische zomer te lijden gehad? Inzaaien en bemesten kan nog steeds.
De tuinparasol kan nu wel worden opgeruimd. Zorg dat het doek helemaal droog is, voordat u hem inklapt. Doe eventueel wat mottenballen tussen het doek.
Gras zaaien kan nog steeds, maar wacht met dit klusje niet te lang.
Bewaar wat zonnebloemharten op een droge plaats. De vogels zullen in de winter smullen van de pitten.
Wacht met het verticuteren en beluchten van het gazon tot de grond na langdurige regenval weer wat droger is.
Maak de scharnierende delen van de tuinmeubelen goed schoon en spuit er een paar druppeltjes olie in voor de meubelen de berging in gaan
Met een voegenmes trekt u in een haal mossen, grassen en zaailingen van planten uit de voegen van terras en tuinpad.
De bijna zwarte tulp 'Queen of Night' past in elke type tuin. Plant de bollen van deze tulp eens tussen vaste planten of zet ze op een rij langs een pad. 'Queen of Night' is een stevige tulp die zelfs wat wind kan verdragen. Reserveer ook wat bollen om in potten te planten.
Dit is uw laatste kans om tweejarigen te verplanten. Ze kunnen dan nog voordat de eerste nachtvorst invalt op deze standplaats nieuwe wortels maken. Verplant u ze later dan is hun overlevingskans kleiner.
Een lege plek in de border of nog wat potten over voor bloeiende planten? Stap dan naar het tuincentrum. Daar vindt u de planten die nog weken zullen bloeien, zoals aster, Sedum en herfstanemoon.
Haal rottende en afgestorven plantendelen uit de vijver. Gebruik hiervoor speciaal vijvergereedschap. Hiermee kunt u vanaf de kant werken.
Tomaten rijpen beter, wanneer de zon er vol op schijnt. Verwijder daarom de bladeren die schaduw op de tomaten werpen.

Oktober
Het voorjaar lijkt nog zo ver weg, maar als je nu bloembollen plant, heb je al vanaf februari kleur in de tuin. Je kunt ze gerust in de border tussen vaste planten of onder bladverliezende struiken zetten. Plant de bollen tweemaal zo diep als ze hoog zijn. Vergeet ook niet wat bollen in potten te planten.
Veel bomen en struiken? Leg dan nu een net over de vijver. Je kunt zo'n net vastzetten door bijvoorbeeld de geplastificeerde stokken van plantensteunen in de grond naast de vijver te steken.
Kuipplanten kunnen nu naar hun winterverblijf. Gebruik hiervoor zo'n handige steekkar met een speciale beugel voor potten en bakken. Natuurlijk kun je zo'n steekkar ook voor zware zakken tuinaarde gebruiken.
Het is niet meer zo koud, maar laat je niet door de vorst verrassen. Sluit alvast het buitenkraantje af, leg een ijsvrijhouder in de vijver en zet vorstgevoelige planten zoals laurier op een beschutte plek.
Kuipplanten worden nu binnengezet, controleer of er geen slakken in of onder de pot zitten.
Het blad begint nu te vallen, check daarom steeds of de goten niet verstopt raken. Leg om het blad op te vangen een net over de vijver.
Gaat u nu bloembollen planten, reserveer dan ook wat bollen om in potten te zetten. Gebruik hiervoor plastic potten die u weer in een sierpot of mand kunt laten zakken.
Zet ook eens hyacinten op glas. Vul hiervoor een hyacintenglas met water. Zorg dat het water net de bol niet raakt. Zet het glas in een donkere, koele kast. Rond kerst gaan ze dan in de woonkamer bloeien.
Vogels zijn dol op zaden. Laat daarom zonnebloemen ook als ze zijn uitgebloeid in de tuin staan. Ook kunt u de bloemen met de zaden kort afknippen en voor de vogels neerleggen.
Voor een plek met schaduw zijn varens een uitkomst. Er zijn zelfs soorten die in de winter hun blad behouden zoals de naaldvaren (Polystichum setiferum).
Bind nu de herfst flink van zich laat spreken klimplanten en klimrozen goed vast. Kuipplanten die u in huis of in de kas wilt laten overwinteren kunt u nu binnenzetten. Heeft u zelf geen ruimte voor deze planten informeer dan bij het tuincentrum naar speciale ''logeer'' adressen.
Nu het eerste blad gevallen is, kunt u een gedeelte bewaren in manden. Zet de manden op een droge plek en gebruik dit blad als winterdek voor planten die extra beschermd moeten worden. Neem deze maatregel pas als er vorst voorspeld wordt.
Bistrostoelen en tuintafels van ijzer kunnen nu worden ingeklapt en weggezet. Geef alle scharnierpunten een druppeltje olie. In het voorjaar is het uitklappen van dit meubilair dan een fluitje van een cent.
Plant ook wat bloembollen in potten en bakken. U kunt zelfs in één pot meerdere soorten kwijt. Plant laatbloeiende soorten zoals tulpen het eerste. Dek de eerste laag bollen af met potgrond, leg daarop een laag krokusbollen en bedek die ook weer met grond.

November
De winter is een prima tijd om tuinplannen te maken en ... uit te voeren. Je kunt nu bomen en hagen planten, maar ook een nieuw terras aanleggen of een border veranderen.
Bloembollen kunnen nog steeds worden geplant!
Is de schutting omgewaaid? Denk dan eens aan een decoratieve wilgenmat, heidemat of een bamboescherm.
Hark het afgevallen blad van het gras. Strooi voor een betere conditie van het gazon kalk.
Veel vaste planten zorgen voor een mooi wintersilhouet. Ook zijn er planten die weinig sierwaarde hebben en zelfs een wat rommelig beeld geven. U kunt ze nu gerust afknippen.
Een hanging basket kunt u nu vullen met klimop voor een leuk wintergroen accent. Vul de mand met sphagnum en potgrond en plant daar in de klimop. Druk meteen wat krokusbolletjes in de aarde voor een extra verrassing in de lente.
Zet wintergroene Buxus en hulst op stam bij voorkeur in bakken met een breed, recht model. Zo voorkomt u dat deze bolboompjes met pot en al omwaaien.
November is een prima tijd om bomen, rozen en hagen te planten. De keuze in het plantmateriaal is nu op z’n grootst.
Ruim zoveel mogelijk de plantensteunen en bamboestokken op. Borstel het materiaal schoon en zet het op een droge plek in de schuur. Zo verlengt u de levensduur van vooral bamboestokken. Nu op lengte keurig rangschikken, scheelt in het voorjaar een hoop werk.
Sluit voordat de vorst invalt de buitenkraan af. Berg de tuinslang op en hang hem bij voorkeur over een speciale haspel. Ligt de slang in een knik dan loopt u het risico dat er scheuren ontstaan.
Bescherm de kwetsbare oculatie plek van rozen tegen vorst door ze aan te heuvelen. Aanheuvelen doet u door een hoopje aarde van ongeveer 10 cm aan de voet van de roos op te werpen.
Na de eerste nachtvorst kunt u Dahlia’s uit de grond halen. Laat ze vorstvrij overwinteren.
Om te voorkomen dat de regenton stuk vriest, kunt u hem beter leeg laten lopen. Zet zinken gieters en emmers op hun kop zodat er geen water in kan blijven staan. Anders loopt u het risico dat de bodems door het bevroren water bol gaan staan.
Een terras of balkon kan in de winter net zo sfeervol zijn als in andere seizoenen. Kies hiervoor wintergroene planten zoals Buxus, klimop en kleine coniferensoorten. Ook is er veel keuze in planten met gekleurde bessen. Windlichten, lantaarns en manden met dennenappels kunnen het geheel een extra decoratieve touch geven.


December
Houd een mand droge bladeren of wat stro bij de hand om gevoelige planten zoals Lavatera bij vorst af te dekken. Ook kun je hiervoor speciaal vliesdoek en rietmatten bij het tuincentrum vinden.
Rozenbottels, klimopbladeren eventueel met bessen en coniferengroen kunnen allemaal als kerstversiering worden gebruikt. Maak kleine bosjes en zet ze vast op een krans of op een guirlande.
Houd bij vorst een rietmat om planten zoals de vijg te beschermen bij de hand. Handig is vliesdoek dat u als bescherming over een plant kunt leggen.
Voor bloei in huis kunt u nog steeds amaryllisbollen in potten planten. Leg eerst over het drainagegat wat scherven en vul dan de pot voor een gedeelte met potgrond. Zet eerst de bol op de aarde en vul nu de pot verder aan met de aarde,maar zorg dat de hals van de bol boven de grond uitsteekt.
Op het ogenblik is er geen gebrek aan regenwater. Veel kamer- en kuipplanten hebben liever regenwater dan water uit de kraan. Vul buiten een gieter en laat het water op kamertemperatuur komen,voordat het u het aan de planten geeft.
Kerstgroen en kersttakken die u al heeft gekocht, maar die u pas later wilt gebruiken, kunt u het beste buiten bewaren.
Ook uit de tuin kunt u kerstversiering halen. U kunt takken knippen van hulst, klimop en coniferen. Rozenbottels en uitgebloeide bloemen van kaardenbol en Monarda zijn heel decoratief.
Voor een snelle en decoratieve kerstversiering legt u een grote kerstbal midden in een tuinvaas met klimop.
De echte kerstroos Helleborus niger met witte bloemen is nu volop verkrijgbaar. Zet de plant op de tuintafel en na de bloei plant u hem in de volle grond.
Vergeet nu vooral de vogels niet te voeren. Hang vetbollen en ongebrande pinda''s in netjes niet te laag zodat katten de vogels niet kunnen belagen.
Bewaar na de kerstdagen wat takken van de kerstboom en ander kerstgroen. Gebruik deze takken om rond planten te leggen die tegen de kou moeten worden beschermd.
Hang voor de vogels vetbollen en pinda’s op. Ook van een vogeldrinkbak maken ze graag gebruik. Een apparaatje waar u een appel aan kunt prikken, wordt door vogels zeer op prijs gesteld.
Een kerstboom bij de voordeur hoeft niet eens te worden opgesierd om toch sfeervol te zijn. Wilt u hem na de feestdagen in de tuin zetten, kies er dan een met een flinke kluit.
Tussen kerst en nieuwjaar is de natuur in rust en dit is voor de druif de beste tijd om gesnoeid te worden. Stel dit klusje als het vriest of als er voorspelling is van vorst, even uit.